عوامل ایجاد اضطراب در کودک

اضطراب یک واکنش دفاعی از طرف بدن است که فرد را وادار کرده تا از خود محافظت کند و در منطقه امن خود بماند؛ به همین علت از اضطراب به‌عنوان یک عامل محافظت‌کننده نیز یاد می‌شود. مشکل از آنجایی شروع خواهد شد که این اضطراب و نگرانی از حد نرمال خود فراتر رفته و زندگی فرد را مختل کند. در کودکان، انواع مختلف حالت‌های اضطراب می‌تواند بروز کند. وظیفه پدر و مادر در مواجهه با اضطراب فرزند، آن است که نشانه های اضطراب در کودکان را بشناسند.

اضطراب در کودکان نیز همانند نوجوانان و بزرگ‌سالان، می‌تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. ریشه این اضطراب ممکن است به ژن‌های کودک و عوامل وراثتی برگردد یا ممکن است عوامل محیطی مانند خلق‌وخو و رفتار پدر و مادر باعث ایجاد آن شده باشد. پس از دیده¬ شدن نشانه¬های اضطراب در کودک بهتر است او را پیش روانشناس ببرند. در ادامه به عوامل و دلایل ایجاد اضطراب در کودکان، می‌پردازیم.

عوامل ایجاد اضطراب در کودک

پیش از پرداختن به نشانه های اضطراب در کودکان، نگاهی به عوامل استرس‌زا برای یک کودک می‌پردازیم. کودکان در سنین مختلف، ممکن است درباره چیزهای مختلفی حساسیت نشان داده و دچار استرس و اضطراب شوند. در سنین ۶ ماهگی تا ۳ سالگی، کودک ممکن است اضطراب جدایی از پدر و مادر را تجربه کند. در سنین بزرگ‌تر و حدود ۴ تا ۶ سالگی، فرزندان ممکن است عامل ترس و اضطراب خود را چیز‌های خاصی مثل حیوانات، حشرات، طوفان، رعدوبرق، ارتفاع، خون و… معرفی کنند.

این عوامل، معمولاً با گذشت زمان به‌تدریج از بین می‌روند. قرارگرفتن در اجتماع یا حضور در مدرسه نیز یکی دیگر از عوامل ایجاد اضطراب در کودکان در سنین پیش‌دبستانی است. به‌عنوان‌مثال بسیاری از کودکان هنگام رفتن به یک مدرسه جدید یا مواجه شدن با افراد تازه یا قبل از امتحانات خود، احساس اضطراب می‌کنند که در این شرایط حمایت عاطفی از طرف والدین می‌تواند بسیار مفید باشد.

نشانه های اضطراب در کودکان
اضطراب بیش از حد به‌تدریج به سلامت ذهنی کودک آسیب می‌رساند

علائم و نشانه های اضطراب در کودکان

کودکان وقتی با احساس اضطراب در خود مواجه می‌شوند، ممکن است نتوانند آن را بفهمند یا حتی ممکن است قادر به بیان احساسات خود نباشند. به‌عنوان پدر و مادر، تا حدودی وظیفه شماست که متوجه این احساس اضطراب در کودک خود شوید. در ادامه به برخی نشانه های اضطراب در کودکان اشاره خواهیم کرد که دانستن آن‌ها، می‌تواند در این امر شما را یاری کند؛ از جمله:

  •  یکی از علائم رایج در بین کودکان مضطرب، این است که آن‌ها بسیار کج‌خلق و تند‌مزاج می‌شوند.
  •  از دیگر نشانه‌ها، زودرنج شدن کودک است. در این حالت کودک سریعاً به گریه می‌افتد.
  •  کودکان مضطرب معمولاً در خوابیدن مشکل دارند. آن‌ها نمی‌توانند شب‌ها بخوابند یا در هنگام خواب جای خود را خیس می‌کنند.

 

در کودکان با سن بیشتر ممکن است متوجه شوید که آن‌ها:

  •  برای امتحان کردن چیزهای جدید در زندگی خود، اعتمادبه‌نفس لازم را ندارند و همچنین قادر به رویارویی با چالش‌های ساده زندگی روزمره خود نیستند.
  •  در این کودکان نیز مشکلات خواب، دیده می‌شود.
  •  آن‌ها در تمرکز‌ کردن مشکل دارند.
  •  غذا خوردن برای آن‌ها سخت است.
  •  کودکان مضطرب از انجام فعالیت‌های روزمره خود مانند بیرون رفتن، دیدن دوستان و غیره، اجتناب می‌کنند.
  •  همیشه پر از افکار منفی هستند و تصور می‌کنند اتفاق بدی در شرف وقوع است.
  •  این کودکان بسیار تندمزاج می‌شوند و با کوچک‌ترین اتفاق، عصبانیت آن‌ها طغیان می‌کند.

 

نشانه های اضطراب در کودکان
کلافه و پرخاشگر بودن از نشانه‌های بارز اضطراب در کودکان

 

انواع اختلالات اضطراب در کودکان

به‌طورکلی، انواع اضطراب در کودکان بسیار متنوع هستند و بیش‌تر بچه‌ها در یک‌زمان، بیش از یک مورد اضطراب را تجربه می‌کنند. در ادامه به برخی از انواع این اضطراب‌ها، اشاره خواهیم کرد.

اختلال اضطراب فراگیر

این نوع اختلال، نگرانی یا استرس در مورد یک موضوع یا موقعیت خاص نیست، بلکه در اینجا کودک درباره هر موضوعی نگرانی و اضطراب مداوم و بیش ‌از‌ حد دارد. این نگرانی‌ها غیرواقعی هستند و در کودکان ممکن است به‌صورت نگرانی در مورد مدرسه، پدر ‌و ‌مادر یا حتی بلایای طبیعی ظهور پیدا کند.

از نشانه های اضطراب در کودکان درگیر این اختلال، این است که آن‌ها به‌سختی قادر به کنترل نگرانی خود هستند. اغلب این کودکان بیش از حد نگران برآورده کردن انتظارات دیگران هستند یا اینکه اکثر مواقع به‌ خود و توانایی‌های خود شک دارند. این نوع اضطراب بیش‌تر در بین کودکان در سنین مدرسه بروز پیدا می‌کند.

اختلال وسواس فکری اجباری

این اختلال که به آن OCD نیز می‌گویند، به این صورت است که کودک، مبتلا به وسواس فکری می‌شود و افکار مزاحم و ناخواسته‌ای به ذهن او هجوم می‌آورند. برای تسکین اضطراب ناشی از افکار مزاحم، کودک کارهایی را به‌صورت تکراری در تمام طول روز انجام می‌دهد. مثلاً شستن دست‌ها، شمردن اشیا و…

 

نشانه های اضطراب در کودکان
هجوم افکار مزاحم به ذهن کودکان مبتلا به OCD

 

اختلال اضطراب جدایی

این کودکان اضطرابی بیش ‌از حد را هنگام دور شدن از خانه یا والدین خود تجربه می‌کنند. یکی از نشانه های اضطراب در کودکان مبتلا به این اختلال، آن است که از رفتن به مکان‌های دور از خانه یا بودن با افرادی به‌جز پدر و مادر خود، اجتناب می‌کنند؛ ازاین‌رو در ایجاد رابطه با دیگران و حفظ روابط خود دچار مشکل می‌شوند.

چگونه به یک کودک مضطرب کمک کنیم؟

درصورتی‌که تعدادی از نشانه های اضطراب در کودکان را در فرزند خود مشاهده کردید، کارهایی هست که می‌توانید برای کمک به او انجام دهید. قبل از اقدام به انجام هر کاری، ابتدا نیاز است با فرزند خود درباره اضطراب و نگرانی او صحبت کرده و او را تشویق کنید تا احساساتش را با شما در میان بگذارد. پس از مطلع‌ شدن از احساسات او، به فرزند خود این اطمینان را بدهید که او و احساسی که دارد را درک می‌کنید.

از دیگر کارهایی که می‌توانید برای کمک به فرزند مضطرب خود انجام دهید، این است که او را تشویق کنید تا اضطراب خود را مدیریت کند. با اجرای تکنیک‌هایی مانند نفس عمیق کشیدن نیز می‌توانید ابتدا او را آرام کرده و سپس به صحبت با او بپردازید.

 

بهترین راه کمک به کودک مضطرب صحبت کردن با او

 

کلام آخر

هر کودکی ممکن است در زندگی خود، اضطراب را تجربه کند. نشانه‌ها و علائم این اضطراب در کودکان، بسیار زیاد و متنوع هستند و با کمی دقت در رفتار و طرز برخورد کودک خود، می‌توانید به آن‌ها پی ببرید. اگر در کودک خود نشانه های اضطراب در کودکان، مثلاً اختلالات خواب، مشکلات تمرکز یا کج‌خلقی بیش‌ از حد را مشاهده کردید، ابتدا با صحبت‌کردن، تا حدودی او را آرام کنید و در صورت لزوم با یک روان‌شناس درباره این موضوع مشورت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پست های مرتبط